آموزش ریاضیات (Mathematics education) در تمام مقاطع تحصیلی حضوری و اینترنتی و آنلاین در توربو لرن
توضیح کلی درباره محاسبه مساحت چهارضلعی بدون دانستن ارتفاع با استفاده از فرمول براهماگوپتا و قضیه بطلمیوس:
در حالت کلی، مساحت بسیاری از چهارضلعیها با تقسیم به مثلثها و استفاده از ارتفاع (یا فرمولهای مبتنی بر ارتفاع) محاسبه میشود. اما وقتی چهارضلعی محاطی (یعنی رأسهای آن روی یک دایره قرار دارند) باشد، میتوان مساحت را بدون نیاز به ارتفاع و فقط با دانستن طول چهار ضلع بهدست آورد.
فرمول براهماگوپتا
برای چهارضلعی محاطی با اضلاع (a)، (b)، (c) و (d):
1.نیممحیط را محاسبه کنید:
s=a+b+c+d2
2.مساحت برابر است با:
(s−a)(s−b)(s−c)(s−d)
این فرمول تعمیم مستقیم فرمول هرون برای مثلث است و یکی از زیباترین نتایج هندسه کلاسیک هندی بهشمار میرود. شرط محاطی بودن ضروری است؛ در غیر این صورت مساحت واقعی کمتر از این مقدار خواهد بود.
نقش قضیه بطلمیوس
قضیه بطلمیوس نیز مخصوص چهارضلعیهای محاطی است و رابطه بین اضلاع و قطرها را بیان میکند:
AC⋅BD=AB⋅CD+AD⋅BC
اگرچه این قضیه مستقیماً مساحت را نمیدهد، اما در بسیاری از مسائل به یافتن طول قطرها کمک میکند. وقتی طول قطرها مشخص شد، میتوان چهارضلعی را به دو مثلث تقسیم کرد و با روشهای دیگر (مانند فرمول هرون برای هر مثلث یا استفاده از زاویه بین قطرها) مساحت را محاسبه نمود. ترکیب این دو ابزار (براهماگوپتا برای حالتی که فقط اضلاع را داریم و بطلمیوس برای وقتی قطرها وارد مسئله میشوند) راه قدرتمندی برای حل مسائل مساحت چهارضلعیهای محاطی بدون ارتفاع فراهم میکند.
این روشها برای چهارضلعیهای غیرمحاطی بهطور مستقیم کار نمیکنند و فرمولهای کلیتری مانند فرمول برتشنایدر نیاز است. تشخیص محاطی بودن (مثلاً با بررسی اینکه مجموع زوایای مقابل برابر 180 درجه باشد) گام اول است.
برای درک عمیقتر، مثالهای حلشده، اثباتهای هندسی و کاربردهای عملی این مفاهیم، حتماً فیلم آموزشی را که خودم تهیه کردهام ببینید. این ویدئو را با توضیح کامل و مثالهای تصویری در سایت و شبکههای آموزشی بارگذاری میکنم. دیدن آن به شما کمک میکند تا هم فرمولها را بهخوبی بهخاطر بسپارید و هم ببینید چگونه در مسائل واقعی از ترکیب قضیه بطلمیوس و فرمول براهماگوپتا استفاده میشود.